Sağ el kuralını uygulayın
Başparmağınızı akım yönüne çevirin; kıvrılan parmaklarınız alan çizgilerinin dönüş yönünü verir. Akımı negatife aldığınızda dönüş de tersine çevrilir.
Tüm SimülasyonlarD.2 · Elektrik ve manyetik alanlar · D.4 · İndüksiyon
D. Alanlar
Telin manyetik alanını sağ el kuralıyla inceleyin; hareketli halkada akı, indüksiyon EMK’si ve Lenz yasası arasındaki ilişkiyi keşfedin.
D.2SL / HL
Elektromanyetizma
Akım Taşıyan Telin Manyetik Alanı
Telin yönünü ve akım şiddetini değiştirin; alan çizgilerinin sağ el kuralına göre hangi yönde döndüğünü ve uzaklıkla nasıl zayıfladığını üç farklı bakış açısından inceleyin.
B 40.0 µT
Alan Çizgileri
- Manyetik alan çizgileri (B)
- Akım taşıyan tel (I)
- Ölçüm uzaklığı (r)
Nasıl Okunur?01 02 03
Manyetik alanda üç gözlem
Bakış açısını değiştirin
Kesit görünümünde alan iç içe halkalar, dikey ve yatay tel görünümlerinde ise teli saran üç boyutlu çemberler olarak görünür; üçü de aynı alanı anlatır.
1/r azalmasını görün
Uzaklık kaydırıcısını büyütün: akım sabitken B değeri r ile ters orantılı azalır, yani iki kat uzaklık yarısı kadar alan demektir.
D.4HL
Elektromanyetizma
İndüksiyon, Lenz Yasası ve Grafik Analizi
Akım taşıyan düz telin yanındaki halkayı hareket ettirin; manyetik akıyı, indüksiyon EMK’sini ve akımın yönünü birlikte inceleyin.
İşaret seçimi: sayfa dışına akı pozitif; saat yönünün tersine EMK ve akım pozitiftir. r, telden halkanın merkezine ölçülür.
Tel ve hareketli halka r = 38,0 cm
Kuvvet okları yönleri gösterir; uzunlukları ölçekli değildir. Kenarlardaki dF okları eşit küçük tel parçalarına aittir; tele yakın parçadaki kuvvet daha büyüktür.
Manyetik akı – uzaklık Φ = -0,0336 µWb
İndüksiyon EMK – uzaklık ℰ = 0,0053 µV
Eğriler seçili radyal hız içindir; nokta anlık konumu gösterir. Düşey eksen otomatik ölçeklenir. Paralel harekette ve yatay sınıra ulaşıldığında EMK sıfırdır.
Anlık fiziksel durum
- Dış alan B
- Sayfa içine (⊗)
- Akı büyüklüğü |Φ|
- Artıyor
- İndüksiyon alanı B′
- Sayfa dışına (⊙)
- İndüksiyon akımı
- Saat yönünün tersi
- Halka net kuvveti Fₕ
- Sağa (+x)
- Tel net kuvveti Fₜ
- Sola (−x)
Nasıl Okunur?01 02 03
İndüksiyonda üç kontrol
İşareti yönle eşleştirin
Tel akımı yukarı ve halka tele yaklaşırken akı negatiftir ve daha negatif olur. EMK pozitiftir: indüksiyon akımı saat yönünün tersine akar.
Akı ile EMK’yi ayırın
EMK, akının kendisine değil zamana göre değişimine bağlıdır. Tel boyunca paralel harekette akı sıfır olmasa da sabittir; EMK oluşmaz.
Lenz yasasını sınayın
Yaklaşma ile uzaklaşmayı karşılaştırın. Akım ve indüksiyon alanı tersine döner; net manyetik kuvvet her iki durumda da radyal harekete karşı koyar.